الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

623

دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى )

فروختن يوسف داد و « سرزمين يهودا » به اراضى گفته مىشود كه در تصرف سبط يهودا از اسباط دوازده‌گانه قرار داشت و به آن « مملكت يهودا » نيز اطلاق مىگردد . ( ر . ك : قاموس كتاب مقدّس ، ص 979 - 981 ) . سِفر اعداد : م تورات سفر تثنيه : م تورات سِفر خروج : م تورات سِفر لاويان : م تورات سموئيل : « سموئيلِ نبى » يكى از داوران و رهبران بنى اسرائيل پس از شمعون است و آخرين و بهترين قاضى عبرانيان به حساب مىآيد كه آنها را از سلطهء فلسطينيان آزاد ساخت و با عدالت و اقتدار ، حكمرانى كرد و مذهب حقيقى را رواج داد و اسباط را متحد ساخت و آنها را در مدنيّت به درجهء عالى رساند . وقتى به پيرى رسيد بنى اسرائيل از او درخواست كردند كه سلطانى را تعيين كند ، سموئيل « شاؤل » ( طالوت ) و سپس داوود را تعيين فرمود . مقبرهء او در « جبعون » كه الان به « الجيب » ( يا « الجب » ) معروف است بر فراز تلّى در نزديكى « اورشليم » واقع شده است . ( قاموس كتاب مقدّس ، ص 379 و ص 490 - 489 ) . سَنْهِدْرين : ( به معناى محكمهء عالى ) به رساله‌اى از رساله‌هاى بخش « نزيقين » ( آسيب‌ها و خسارت‌ها ) از مجموعهء ميشنا اطلاق مىشود كه مربوط به جرايم مستوجب اعدام و شيوهء اجرايى آن است . سَنْهدرين در اصل ، نام مجمعى از عالمان و كاهنان ( 71 تن ) يهودى است كه از حدود سال 160 تا 37 قبل از ميلاد فعاليت مىكردند و به اين دوره ، « زوگوت » به معناى جفت‌ها گفته مىشود ، زيرا رهبرى سنهدرين را در مجموع اين دوره ، پنج جفت ( پنج تا دو نفر ) از عالمان يهودى به عهده داشتند كه هر جفتى يكى رئيس سنهدرين و ديگر قائم مقام رئيس و رئيس دادگاه شرع بود . آخرين جفت از اين رهبران « هيلل » و « شَمّاى » صاحبان دو مكتب فقهى معروف يهودى بودند . سِوارا : ( به معناى « نتيجهء منطقى » و « عقل » ) ششمين منبع از منابع قانونى در شريعت يهود است . گرچه آنجا كه يك حكم شرعى به وسيلهء ميدراش وضع مىشود عقل و منطق و استدلال ، راهنماى مفسّر در طى فرايند تفسير است . چنان كه منابع سه‌گانهء تَقانا ، مَعَسه و مِنهاگ نيز در قانون‌گذارى تحت سيطرهء عقل ، منطق و استدلال مىباشند و چيزى جداى از عقل به حساب نمىآيند ولى در عين حال در نگاه عالمان يهود ، عقل ، منبع مستقل قانونى نيز مىباشد . البتّه قوانين ناشى از اين منبع در زمرهء قوانين معروف به « دِاورَيتا » ( از تورات ) طبقه‌بندى مىشود نه « دِرَبانان » ( از عالمان ) يعنى هر قاعده‌اى كه از عقل عالمان هلاخا نشأت مىگيرد از خود تورات ناشى شده است زيرا به عقيدهء آنان ، عقل عالمان هلاخا با منطق درون تورات منطبق است ( يعنى از قبيل نوعى از تصويب در اصطلاح علم اصول ) . سوفريم : به معناى كاتبان به كسانى گفته